Ukrayna’daki savaşın ardından Avrupa’da yükselen gerilim, Rusya’nın son açıklamalarıyla Moldova üzerinde yoğunlaştı. Rusya, Moldova’nın Avrupa Birliği’ne (AB) üyelik sürecini hızlandırma çabalarına karşı sert bir uyarıda bulunarak, bu adımın “olumsuz sonuçlar doğuracağını” belirtti. Bu açıklama, Moldova’nın Ukrayna’dan sonra Rusya’nın bir sonraki hedefi olup olmadığı sorusunu gündeme getirirken, Moskova’nın temel rahatsızlığının Tiflis’i Avrupa yanlısı bir yola itme ve anti-Rus bir cephe oluşturma çabaları olduğu anlaşılıyor. Rusya doğrudan bir askeri hedefleme sinyali vermese de, ülkenin AB entegrasyonuna yönelik adımlarının siyasi ve ekonomik sonuçları olacağı uyarısında bulunuyor.
Kremlin’in bu çıkışı, Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu’nun ülkesinin AB üyeliği hedefini anayasaya ekleme girişimi ve Rusya’nın Moldova’yı istikrarsızlaştırma çabalarına yönelik suçlamalarının ardından geldi. Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova, Chișinău’nun Avrupa yanlısı politikalarının “yeni bir anti-Rus ruh haline itme girişimi” olduğunu vurguladı.
Rusya’nın Açıklamaları ve Moldova’ya Mesaj
Kim Konuştu?
Rusya Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Maria Zaharova, Moskova’nın Moldova’ya yönelik endişelerini dile getirdi.
Rusya Ne Diyor?
- Zaharova, Moldova’nın AB üyeliği sürecini hızlandırma adımlarının “olumsuz sonuçlar doğuracağını” belirtti.
- Bu adımların, Moldova’yı Rusya karşıtı bir tutuma itme girişimi olarak algılandığını vurguladı.
- Moldova’nın “Avrupa yolu”nu anayasaya dahil etme girişiminin “yeni bir anti-Rus ruh haline itme girişimi” olduğunu savundu.
- Moldova’nın tarafsız statüsü ve AB entegrasyonu arasında bir gerilim olduğunu ifade ederek, AB üyeliğinin tarafsızlık ilkesiyle çeliştiğini öne sürdü.
Moldova’nın Avrupa Yolu ve Tepkisi
Moldova Ne Hedefliyor?
Moldova, 2020’den bu yana pro-Avrupa bir hükümet tarafından yönetiliyor ve 2022 Haziran ayında AB aday ülke statüsü kazandı. Ülkenin anayasasında “Avrupa yolu”nun yer alması, AB üyeliği hedefine verilen önemi gösteriyor.
Başkan Sandu’nun Değerlendirmesi
Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu, Rusya’yı ülkesini istikrarsızlaştırmaya çalışmakla ve Avrupa Birliği yolunu engellemeye çalışmakla suçladı. Sandu, Moldova’nın geleceğinin Avrupa’da olduğunu ve bu yoldan dönülmeyeceğini defalarca ifade etti.
Transdinyester Sorunu ve Rusya’nın Varlığı
Krizin Derinleşen Boyutu
Moldova ile Rusya arasındaki gerilimin temel unsurlarından biri de, Moldova’dan tek taraflı bağımsızlığını ilan eden ve uluslararası alanda tanınmayan Transdinyester bölgesi. Rusya’nın bu bölgede askerleri bulunuyor ve Zaharova, Transdinyester’de olası bir referandumun şu anki koşullarda “büyük bir risk” taşıyacağını ifade etti. Transdinyester, 1990 yılında Moldova’dan bağımsızlığını ilan etmişti.
Rus Askerlerinin Konumu
Rusya’nın Transdinyester’deki askeri varlığı, Moldova’nın toprak bütünlüğü ve egemenliği açısından hassas bir konu olmaya devam ediyor. Moskova, bu askerlerin bölgedeki “barışı koruma” misyonunu sürdürdüğünü belirtiyor.
Peki Ukrayna’dan Sonraki Hedef Oraya Mı?
Hayır, Rusya doğrudan Moldova’yı Ukrayna benzeri bir askeri harekatla hedef aldığını açıkça belirtmemiştir. Rusya’nın son açıklamaları, Moldova’nın Avrupa Birliği’ne entegrasyon çabalarının “olumsuz sonuçlar doğuracağı” yönündeki bir uyarı niteliğindedir. Bu “olumsuz sonuçlar”, Moskova’nın Moldova üzerindeki siyasi ve ekonomik baskıyı artırması, Transdinyester sorununu daha fazla manipüle etmesi veya diplomatik ilişkilerde sertleşme gibi adımları içerebilir. Moldova Cumhurbaşkanı Maia Sandu ise Rusya’nın ülkesini istikrarsızlaştırma ve AB yolunu engelleme çabası içinde olduğunu belirtmektedir. Dolayısıyla, Moldova şu anda Rusya’nın askeri bir hedefi olmaktan ziyade, siyasi ve jeopolitik baskılarla karşı karşıya olan bir hedefidir.