Umman Körfezi’nde iki petrol tankerine yönelik şüpheli saldırılar, ABD ve İran arasındaki gerilimi doruk noktasına taşıdı. Washington, saldırılardan doğrudan İran’ı sorumlu tutarken, ABD Başkanı Donald Trump olayları “daha önce hiç görülmemiş saldırılar” olarak nitelendirerek Tahran’a yönelik sert uyarılarda bulundu. İran ise iddiaları reddederek, olayların şüpheli olduğunu ve bölgedeki tansiyonu artırma amaçlı olabileceğini belirtti.
Japonya bandıralı Kokuka Courageous ve Norveç bandıralı Front Altair tankerlerine yapılan saldırılar, dünyanın en önemli petrol geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı yakınlarında gerçekleşti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), saldırıda mayın kullanıldığına dair kanıtlar olduğunu iddia ederek, İran Devrim Muhafızları’na ait bir devriye botunun mayınlardan birini olay yerinden kaldırdığını gösteren bir video yayınladı.
Olayın Perde Arkası: Ne Oldu?
Nerede ve Ne Zaman?
- Yer: Umman Körfezi, Hürmüz Boğazı yakınları.
- Tarih: 13 Haziran [Yıl belirtilmedi, ancak olay 2019’da gerçekleşti. Genel bir makale olduğu için spesifik yıl belirtmeme kararı alıyorum, ancak olaylar zinciri 2019’a işaret ediyor. Metinde yıl geçmediği için belirtmiyorum.]
- Hedefler: Japonya’ya ait Kokuka Courageous ve Norveç’e ait Front Altair petrol tankerleri.
Tankerlerden Japonya’ya ait olanı geminin sancak tarafında, su hattının üzerinde iki deliğin oluştuğunu bildirdi. Norveç’e ait gemi ise patlamaların ardından alev aldı. Her iki geminin mürettebatı da tahliye edildi. ABD, saldırılarda ‘limpet’ mayınlarının kullanıldığını öne sürdü ve İran’ın bir mayını olay yerinden kaldırdığına dair görüntüler servis etti.
ABD’den Sert Çıkış: Trump ve Pompeo’dan Açıklamalar
ABD Başkanı Donald Trump, Fox News ile yaptığı röportajda saldırıların arkasında İran’ın olduğunu açıkça ifade etti. Trump, “İran bunu yaptı. Siz de biliyorsunuz ki onlar bunu yaptı. Bu tip şeyler İran’ın işi” ifadelerini kullandı. Bu saldırıları “daha önce hiç görülmemiş” olarak tanımlayan Trump, İran’ın bir “terör devleti” olduğunu ve nükleer silah geliştirmesine asla izin vermeyeceklerini vurguladı. Ayrıca, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma tehditlerine karşılık, bunun gerçekleşmeyeceğini ve eğer olursa “çok ama çok uzun sürmeyeceğini” söyledi.
ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo da olaylarla ilgili olarak Tahran’ı işaret etti. Pompeo, istihbarat raporlarına, kullanılan silahların tipine, saldırıların teknik uzmanlığına, yakın zamanda bölgede benzer olayların yaşanmış olmasına ve İran’ın Amerikan çıkarlarına yönelik saldırı tehditlerine dayanarak İran’ı sorumlu tuttuklarını belirtti. Pompeo, İran’ın uluslararası sularda seyrüsefer özgürlüğüne yönelik eylemlerinin kabul edilemez olduğunu dile getirdi.
İran İddiaları Neden Reddetti?
İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif, Umman Körfezi’ndeki tanker saldırılarını “şüpheli” olarak nitelendirdi. Özellikle saldırının Japonya Başbakanı Şinzo Abe’nin İran’ı ziyaret ettiği sırada gerçekleşmesine dikkat çeken Zarif, “Şüpheliler ve şüpheler uyandırması garip değil mi?” sorusunu yöneltti. İranlı yetkililer, ABD’nin iddialarının kanıttan yoksun olduğunu ve bölgedeki gerilimi tırmandırma amacı taşıdığını savundu. İran, daha önce de bölgedeki benzer saldırılarda kendisine yöneltilen suçlamaları reddetmişti.
Bölgesel Yankılar ve Küresel Ticarete Etkisi
Saldırılara ilişkin Suudi Arabistan da ABD’nin değerlendirmesini destekledi. Suudi Arabistan Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, saldırıların “bölgesel ve uluslararası güvenliği tehdit eden tehlikeli eylemler” olduğunu belirtti ve uluslararası toplumu bu “terörist eylemlere” karşı durmaya çağırdı. Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık üçte birinin geçtiği stratejik bir geçiş noktasıdır. Bu bölgedeki her türlü gerilim veya aksaklık, küresel enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara neden olma potansiyeli taşımaktadır. Zaten yükselişte olan ABD-İran gerilimi, bu saldırılarla birlikte yeni ve tehlikeli bir boyut kazanmıştır.
Hürmüz’e Mayın İddiası Gündem Oldu Mu? Trump’tan Zehir Zemberek Sözler Nelerdi?
Evet, Hürmüz Boğazı yakınlarındaki tankerlere yönelik mayın iddiası, ABD’nin doğrudan İran’ı suçlaması ve yayınladığı kanıt görüntüleri ile küresel gündemin en önemli maddelerinden biri haline geldi. ABD Başkanı Donald Trump’ın bu olaylara ilişkin sözleri ise oldukça sertti: saldırılardan İran’ı sorumlu tuttu, “daha önce hiç görülmemiş saldırılar” olarak nitelendirdi, İran’ı “terör devleti” olarak tanımladı ve Hürmüz Boğazı’nın kapanmasına asla izin vermeyecekleri konusunda sert uyarılarda bulundu.